Bee in De Tijd: Houtsnippers verjagen steenkool

Posted: Nov 19 2015

Waar decennialang steenkoolhopen voor elektriciteitscentrales en staalfabrieken lagen, komt in Gent een van de grootste biomassacentrales ter wereld. Het project van 380 miljoen euro levert genoeg energie om een half miljoen gezinnen van stroom te voorzien.

Plakkerig zwart stof vliegt in het rond wanneer reusachtige havenkranen steenkool over- laden op de kade van de Belgische havenstad Gent. De stofwolk van roet doet Michael Corten, de CEO van het groene-energie- bedrijf Bee, met de ogen knipperen als hij ons rondleidt op de site.

Als zijn ambitieuze plan doorgaat, verdwijnt een deel van de steenkooloverslag in Gent en komt er een gigantische groenestroominstallatie op de plaats waar nu grote hopen steenkool van traders en staalfabrieken liggen. 'Het wordt de grootste biomassacentrale ter wereld die zal draaien op duurzame houtsnippers', zegt Corten trots.

Op het terrein langs de Elektriciteitslaan, een naam die verwijst naar de vroegere aanwezigheid van een grote steenkoolcentrale, komt een centrale met een vermogen van 200 megawatt. Dat komt overeen met het verbruik van zo'n half miljoen gezinnen of 2 procent van het totale Belgische stroomverbruik.

Dergelijke grootschalige biomassacentrales zijn nodig wil België de Europese klimaatdoelstellingen voor 2020 halen. 'Met windenergie alleen zullen we er niet geraken. We hebben ook centrales nodig die niet afhankelijk zijn van het weer', zegt Corten. Bee Power Gent (BPG) zal meer dan 8.000 uur per jaar duurzame stroom leveren. 'Dat is de hoofdreden waarom industriële bedrijven nu al afnamecontracten met ons willen tekenen. Een grote industriële groep zal 35 procent van onze output afnemen om haar Belgische site van groene stroom te voorzien. De duurzaamheid van de biomassa was een cruciaal punt in de beslissing van de groep.'

Momenteel onderhandelen Corten en een dozijn andere medewerkers van Bee over de afsluitende contracten van het project. De belangrijkste leveranciers zijn geselecteerd en investeerders staan klaar voor het project van zo'n 380 miljoen euro. Begin volgend jaar, toevallig het moment waarop de laatste Belgische steenkoolcentrale sluit, moet de bankfinanciering rond zijn en kan de spade de grond in.

Voor Corten gaat dan een droom in vervulling. Vijf jaar geleden startte hij samen met enkele vennoten de alternatieve energieleverancier en projectontwikkelaar Bee. Bedrijven van elektriciteit en aardgas voorzien en windparken bouwen, deed Beeal jaren. De bouw van de biomassacentrale kostte jaren voorbereiding.

'Ik heb veel bijna-doodervaringen gehad', zegt hij. Biomassaprojecten blijken veel moeilijker dan het bouwen van windparken of zonnedaken. 'De aankoop en het transport van biomassa is cruciaal. Dat bepaalt of een project realiseerbaar is of niet', zegt Corten. Bee heeft akkoorden gesloten voor 15 jaar, de periode waarin het bedrijf steun zal krijgen in de vorm van groenestroomcertificaten. 'Maar we zullen ook na die periode zonder steun stroom kunnen blijven produceren. De centrale is gebouwd voor 40 jaar.'

Het grootste verschil met klassieke grote biomassacentrales is dat BPG geen houtpellets als brandstof wil. Houtpellets liggen zwaar onder vuur van milieubewegingen, omdat de duurzaamheid van het gebruikte hout niet gegarandeerd is. Er zijn beschuldigingen van het kappen van bomen uit intacte bossen om pellets te produceren. Houtverwerkende bedrijven, van meubel- fabrikanten tot spaanplaatbedrijven, beweren dat houtpellets de prijs van hun grondstoffen de hoogte injaagt.

Een ander groot verschil is het plan voor een groot warmtenet naar de bestaande industrie in de haven, ziekenhuizen en woontorens, maar ook naar de nieuwe industrie en woonprojecten.

Corten, die voor de opstart van Bee bij het energiebedrijf Eneco en bij de chemiereus BASF actief was, en zijn vennoten hebben vijf jaar naar de ideale biomassa gezocht. 'We hebben zo'n honderd biomassasoorten en leveranciers uit Noord- en Zuid-Europa, Afrika en Noord-Amerika gescreend. Daarvan hebben we er vier weerhouden'.

Een groot deel van de brandstof voor BPG komt van zogeheten 'conservation land', beschermde landschappen waarin uitheemse struiken worden uitgeroeid. In Zuid-Afrika en Namibië zijn er overheidsprogramma's om invasieve soorten te verwijderen, omdat ze erosie veroorzaken of watervoorraden uitputten. Corten: 'Milieubewegingen die resoluut tegen pellets zijn, geven ons project nu toch het voordeel van de twijfel. Zodra alle contracten definitief afgesloten zijn, zal de laatste twijfel verdwijnen.'

Maar ook in de Verenigde Staten worden veel struiken gerooid om graslanden te beschermen. Vaak worden die verbrand of laat men ze rotten. BPG sloot contracten met lokale ondernemers die dergelijke houtsoorten versnipperen.

De aanvoer van de houtchips gebeurt grotendeels via het water. Corten: 'Onze leveranciers zitten op maximaal 150 kilo- meter van een grote haven, en hier in Gent profiteren we van onze ligging in een havengebied. Twee keer per maand zal een groot zeeschip worden gelost vlak naast onze centrale. Bee Power Gent zal jaarlijks 960.000 ton biomassa verwerken.'

Die grootschaligheid is nodig om rendabel en duurzaam te zijn, vindt Corten. 'Bij biomassa heb je maar twee opties: ofwel maak je een zeer kleine installatie van pakweg 1 megawatt die direct gelinkt is aan een agrobedrijf om de eigen afvalstromen en energiegewassen te verwerken. Ofwel ga je resoluut voor een hele grote installatie die bijzonder efficiënt is en wereldwijde biomassastromen kan binnenhalen. Alles wat tussen die twee uitersten zit, is op langere termijn niet haalbaar. Dan kom je gegarandeerd in de problemen met de rendabiliteit of met de aanvoer van biomassa.'

Corten denkt dat zijn concept op punt staat. 'Als de centrale draait, willen we gelijkaardige centrales neerzetten in België en andere Europese landen, Noord-Amerika of Afrika.' De bestaande aandeelhouders van Bee (de drie oprichters en enkele vermogende Belgische families) en kandidaat-investeerders in het Gentse project hebben volgens Corten alvast zin.

Comments

Leave a comment

All blog comments are checked prior to publishing

Hou me op de hoogte

Menu